Haşereler

KUŞ GRİBİ İLAÇLAMA

KUŞ GRİBİ İLAÇLAMA (TAVUK VEBASI, KUŞ GRİBİ)

Kuş gribi bulaşıcı bir hayvan hastalığıdır. Hastalığa sebep olan virüs sadece kuşları ve daha az olarak domuzları enfekte eder. Bütün kanatlı hayvanlar enfeksiyon açısından risk altındadır. Özellikle hayvanların sık? Temas içinde yaşadığı kümes hayvancılığında virüs çok kolay olarak yayılabilmekte ve kısa süre içerisinde kümes hayvanları arasında salgına neden olabilmektedir.

Virüs ısıyla ve (56 C° de 3 saat ya da 60 C° de 30 dakika bekletildiğinde ölür)

Virüs, bulaştığı hayvan gübresinde soğuk havada 3 haftaya kadar canlı kalabilir. Virüs suda 22 C° lik ısıda 4 günden fazla canlı kalabilirken 0 C° de ise 30 gün canlı kalabilir. patojen özelliğe sahip virüs barındıran hayvan dışkısının 1 gramı 1 milyon kanatlı hayvana hastalık bulaştırabilir.

Ülke içerisinde hastalık bir çiftlikten diğerine ya da bir kümesten diğerine oldukça kolay bulaşabilir. Kanatlı hayvanların dışkılarında ve virüsle bulaşmış tozlarda çok sayıda virüs vardır. Havayla yayılan virüs solunduğu zaman enfeksiyona sebep olabilir.

Bu sayede o havayı soluyan bütün kanatlı hayvanlar hastalığı kapar ve hastalığı bulaştırabilir. Virüsle kirlenmiş olan malzemeler; araçlar, yemler, kafesler,– özellikle ayakkabılar- virüsü bir çiftlikten diğerine taşıyabilir.

 Enfekte hayvanların, ayakları ve gövdeleri de virüs taşınması konusunda dikkat edilmesi gerekir. Hastalığın yayılmasında, mekanik vektör görevi gören kemirgenler de etkili olabilir. Enfekte vahşi kuşların dışkıları, hem kanatlı hayvan ticareti yapılan hem de kümes hayvancılığı yapılan yerlerde hastalığın yayılması için oldukça etkin rol oynarlar.

Eğer ev hayvanları serbestçe dolaşabiliyorlarsa hastalığın vahşi kuşlardan ev hayvanlarına geçme ihtimali oldukça yüksektir.

Özellikle eğer ev hayvanları ile vahşi kuşlar ortak su kaynağını kullanıyorlarsa, virüs taşıyan vahşi kuş dışkıları bulaşmış su kaynaklarından beslenen ev hayvanlarının hastalığı kapması kaçınılmazdır.

Diğer bir hastalık yayılma kaynağı ise sağlıksız koşullarda canlı hayvan satılan yerlerdir.

Evcil ördekler, kazlar, hindiler ve diğer kanatlı hayvan türleri öldürücü olabilen virüsü kapabilir ve bulaştırabilirler.

KONTROL ÖNLEMLERİ;

En önemli kontrol önlemi hastalıklı ya da virüse maruz kalmış olma ihtimali olan hayvanı mümkün olduğu kadar hızlı itlaf etmektir. İtlaf edilmiş hayvanların mutlaka uygun şekilde gömülmesi gerekir (kireçlenerek ve yeterli derinliğe gömülerek). Çiftliklerin karantinaya alınması ve çok dikkatli dezenfeksiyon uygulanması gerekir.

Hastalığı kapmış olan kümes hayvanlarının hareketlerinin kısıtlanması (özellikle zehirler ve ülkelerarası hareketler) ve kontrol altında tutulması diğer kontrol önlemlerinden biridir.

Kuş gribi mücadelesinde, ciddi güvenlik önlemlerinin alınmalı, temizlik kurallarına uyulmalı ve en üst düzeyde dezenfektan seçimi ile periyodik dezenfeksiyon işlemi yapılmalıdır.

Kuş gribinde Hasta hayvanlardaki  klinik belirtiler  

Yumurta verimi şiddetle azalır ya da tamamen durur.

Vücut ısıları yükselir, tüyler kabarır, iştahsızlık, depresyon, şiddetli ishal vardır.

Hasta hayvanların göz kapakları kapanabilir, Sakal ibik ve gözlerin çevresinde karakteristik olarak ödem ve siyanız görülür. Boyun ve göğüs bölgesine de yayılabilir.

Solunum güçlüğü burun deliklerinden grimsi kanlı bir akıntı gelir.

Hastalanan hayvanlar 1-7 gün arasında, çoğunlukla da iki g?n i?erisinde ?l?rler.

Kitle halinde ani ölümler (% 100'e varan) meydana gelir.

Akut dönemi atlatan hayvanlarda sinirsel belirtiler, in koordinasyon, yürüyememe ve ayakta duramama gibi klinik bulgular gözlenir.

Hastalık insandan insana Bulaşır Mı?

Hastalık insanlara:

Hasta veya hastalıktan ölmüş hayvanlara temasla,

Enfekte hayvanlara ait gözyaşı, burun akıntısı, boğaz akıntısı veya doku gibi materyallere temasla,

Enfekte materyallerle kirlenmiş yüzeylere temasla,

Hastalık etkeninin karıştığı havanın solunmasıyla bulaşmaktadır.

Bugüne kadar, kanatlı etiyle veya yumurtalarıyla bulaşma olduğu bildirilmemekle birlikte, bu ürünlerin, iyice pişirilmeden yenmelerinin riskli olabileceği unutulmamalıdır.

Hastalığın insanlardaki Belirtileri;

İnsanlarda ateş, boğaz ağrısı, kas ve eklem ağrıları, kuru öksürük, solunum güçlüğü gibi grip belirtilerinin yanı sıra, kuş gribinde farklı olarak karın ağrısı ve ishal de görülebilmektedir. İnsanlardaki kuluçka süresi 2–4 gündür.

BULAŞMAYI İNLEMEK İÇİN DİKKAT EDİLMESİ GEREKEN HUSUSLAR

Kanatlılarla temas eden herkes ellerini sıcak su ve sabunla yıkamalıdır.

Kesinlikle şüpheli ölen kanatlı hayvanlar yenilmemelidir.

Türkiye’den veya diğer ülkelerden tatilden geri dönerken hiç bir besin maddesi ne hediye olarak ne de yemek için alınmamalı.

Kanatlı hayvan ve ürünleri Türkiye’den ve kuş gribi tehlikesi olan ülkelerden ithal edilmemelidir.

Pazardan hiçbir canlı kanatlı hayvan alınmamalıdır.

Markalı ürün tercih etmeli.

Kanatlı eti ile yapılacak yemeklerde eldiven kullanılmalı ve çocukların yardım etmemelerine dikkat edilmelidir.

Dondurulmuş kanatlı hayvan etlerinden eriyerek akan suların lavabolar özelikle sıcak su ve sabunla ile yıkanarak temizlenmeli.

Kanatlı ürünleri en azından 5 dakika kaynatarak ve pişirerek yenilmelidir.

Yapılan ızgarada etlerin iyi pişirilmesine dikkat edilmelidir.

Yumurtalar yıkandıktan sonra en az 5 dakika pişirilmelidir.

Çıplak elle dokunulduysa, ellerin mutlaka sabunlanması ve sıcak su ile iyi yıkanması zorunludur.

Kanatlı çiftliklerinde çalışılıyorsa normal grip aşısı olunmalıdır.

Eğer Türkiye’de tatil yapıyorsanız veya tatil yapmayı düşünüyorsanız, yukarıdaki belirttiğimiz bilgilere dikkat edildiği sürece endişe edilecek bir korkunuz olmasın.

Grip olduğunuza kuşku duyarsanız, en yakın sağlık kuruluşuna başvurulmalıdır.

KUŞ GRİBİ BULAŞMAMASI İÇİN, HAYVANSAL GIDA TÜKETİMİNDE DİKKAT EDİLECEK HUSUSLAR

Kanatlı hayvan etlerinin, Pişerken iç ısıları 70 °C olacak veya ette pembe /kırmızı görüntü kalmayacak şekilde pişirilerek tüketilmesi halinde, ve aşağıdaki hususlara dikkat edildiğinde insanlarda hastalık oluşması mümkün değildir.

Katı yumurta: 100 derece 5 dakika kaynatmak gerekir.

Omlet: Tavanın ısısı yükseldikten sonra yumurta kırılmalı. Yumurtanın iç ısısı 60 dereceye ulaştıktan sonra 2-3 dakika pişirilmeli. Yumurta sıvı olarak kalmamalı, iki tarafı pişmeli.

Suda tavuk pişirme: En güvenli yöntem. 100 derecede kaynayan suda piştiği için birkaç dakikada virüs kaybolur. Tavuğun içinin de pişmesi, pembe kalmaması sağlanmalı.

Mangalda tavuk: Mangalın iyice ısınmış olması, yakacağın köz haline gelmesi beklenmeli. Tavuğun içindeki virüsün ölmesi için merkez ısısının 70 dereceye ulaşması gerekiyor. Güçlü bir ateşte bu sağlanır. 5 dakikadan az ateşte kalmamalı ve her yanının pişmesi sağlanmalı.

Yağsız tavada tavuk: Merkez sıcaklık 70 derecenin üzerine çıkmalı, yaklaşık 5 dakikadan fazla ve her iki tarafı da pişirilmeli.

Tavuk köfte: Marketten alınan tavuk köfteler endüstriyel ortamda üretildiği için avantajlı. Bir kısmı da daha önceden yüksek ısıya tabi tutuluyor, bu etkenleri öldürür. Yine 70 derecenin üzerine çıkarak 3–5 dakika pişirilmeli.

Tavuk döner: Marketten alınan markalı endüstriyel ürünlerde sorun yok. Genelde 60 derece civarında ön ısıya tabi tutuluyor. Sokakta satılan çevirme dönerlerde güvenilen yerler tercih edilmeli.

Mayonez: yumurta ile yapılan mayonezlerde markalı, endüstriyel ortamlarda yapılanlarda asidik oranı düşük ve katkı maddeleri olduğu için sorun olmaz. Ancak evde yapıldığı zaman yumurta kullanılacağı için riskli olabilir.

Tiramisu, krem şantili pastalar: yumurtayla yapılan tatlılardan bir süre uzak durmakta fayda var. Hasta tavuklar yumurta yapamayacağı için yumurtada risk az ama yine de tedbirli olmak gerekir. Güvenli yerlerden alınabilir.

Pişirme esnasında alınması  gereken önemler:

Yemek hazırlarken elle çok müdahale edilmemeli, müdahaleden sonra iyice yıkanmalı.

Mutlaka Eldiven kullanılması gerekir.

Pişen ürünler çiğ ürünlerin konulduüu tabaüa konulmamalı, aynı maşayla tutulmamalıdır.

Etkenin normalde insanlar için hastalık yapıcı özelliği yoktur. Ancak, hayvanlarla yoğun temas durumunda insana bulaşma olabilmektedir. Bugün için hastalığın, insandan insana bulaşması söz konusu değildir.